Xã Cao Đức là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa của tỉnh Bắc Ninh, nổi tiếng là quê hương của tướng quân Cao Lỗ Vương – danh nhân lịch sử thời An Dương Vương, người có công chế tạo “Linh Quang thần nỏ”, góp phần bảo vệ đất nước trong buổi đầu dựng nước. Để tưởng nhớ công lao của ông, nhân dân địa phương đã xây dựng Đền thờ Cao Lỗ Vương tại thôn Đại Trung và Lăng mộ tại thôn Tiểu Than. Đền thờ đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.
Bên cạnh đó, xã còn có quần thể Đền Tam Phủ tại bãi Nguyệt Bàn, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và các giá trị lịch sử của vùng Lục Đầu Giang. Trên địa bàn xã còn lưu giữ nhiều đình, chùa cổ có giá trị, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương.
Hằng năm, Lễ hội Cao Lỗ Vương được tổ chức vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Với bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa phong phú, Cao Đức luôn chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển, văn minh và giàu đẹp.
Xã Cao Đức tự hào là quê hương của tướng quân Cao Lỗ Vương một danh nhân lịch sử dưới triều vua An Dương Vương, người khởi đầu vẻ vang cho lịch sử quân giới Việt Nam, là người đã chế tạo ra “nỏ thần” hay còn gọi là “Linh Quang thần nỏ” - một kỳ công về kỹ thuật quân sự thời cổ, góp phần quan trọng trong việc giúp vua chống giặc ngoại xâm bảo vệ đất nước. Để tưởng nhớ đến công lao to lớn của ngài, người dân nơi đây đã lập Đền thờ tại thôn Đại Trung và khu Lăng mộ tại thôn Tiểu Than. Với những giá trị đặc sắc về văn hóa, lịch sử, kiến trúc Đền thờ Cao Lỗ Vương đã được UBND tỉnh Bắc Ninh (Hà Bắc cũ) xếp hạng từ năm 1988, đến năm 2005 được Bộ Văn hóa - Thông tin (cũ) xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia.
Cổng Đền hướng ra sông Đuống bao quanh là trời mây, sông nước
Những mái ngói ẩn hiện sau những hàng cây cổ thụ có tuổi thọ hàng trăm năm càng làm cho ngôi đền thâm nghiêm, cổ kính
Hàng năm, cứ đến ngày mồng 10/03 (âm lịch), chính quyền và nhân dân xã Cao Đức lại tổ chức Lễ hội Cao Lỗ Vương, thu hút đông đảo du khách thập phương.
Chính quyền và nhân dân tổ chức rước Lễ Yết Lăng tại khu Lăng mộ ngài
Từ Đền Cao Lỗ Vương nhìn hướng về bên kia sông Đuống là bãi Nguyệt Bàn; bãi bồi lớn nổi lên giữa dòng thuộc hạ lưu sông Đuống và cũng là nơi tiếp giáp với sông Lục Đầu Giang. Trên bãi bồi là đền Tam Phủ vốn được nhân dân xã Cao Đức khởi dựng từ lâu đời. Quần thể di tích Đền Tam Phủ gồm ba công trình chính: Đền Hạ, Đền Trung và Đền Thượng, được bố trí theo trục thần đạo truyền thống. Các hạng mục chủ yếu sử dụng chất liệu gỗ lim, kết cấu “chồng rường giá chiêng”, chạm khắc tinh xảo với các đề tài rồng, lân, hoa văn cổ truyền, thể hiện trình độ kỹ thuật và mỹ thuật đặc sắc của cha ông.
Cổng Đền Tam Phủ – Dấu ấn kiến trúc truyền thống
Đền thờ Tam Phủ Thánh Vương (Thiên Phủ, Địa Phủ, Thủy Phủ) và Bà Chúa Lục Đầu Giang, thuộc hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Đồng thời, di tích phối thờ Trần Quốc Tuấn – vị anh hùng dân tộc có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên thế kỷ XIII, gắn với không gian lịch sử Bình Than – Lục Đầu Giang và Hội nghị Bình Than năm 1282.
Ngoài những di tích lịch sử nổi tiếng, mỗi thôn trên địa bàn xã đều có những di tích Đình, chùa cổ kính được nhà nước công nhận là di tích lịch sử. Hàng năm, được người dân nơi đây trùng tu, tôn tạo giữ gìn nét văn hoá tâm linh của quê hương, đồng thời giáo dục cho các thế hệ con cháu mai sau luôn biết trân trọng và bảo tồn những giá trị nét đẹp văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Với bề dày lịch sử, truyền thống văn hóa phong phú, sự năng động trong phát triển kinh tế. Chính quyền và nhân dân xã Cao Đức luôn đoàn kết, đồng thuận, tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, phấn đấu trở thành xã nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu trong giai đoạn tới.
